İNSAN TİCARETİ OLAYLARININ MEYDANA GETİRDİĞİ RİSKLER

İnsan ticareti olayları sadece bir suç olarak değerlendirilemez. İnsan ticareti aynı zamanda bireyleri ve toplumu sosyal ve ekonomik olarak etkileyen bir faktördür.

İnsanın birey olarak temel insan hakları üzerinde meydana gelen ihlallerdir. Bununla beraber aileler arasındaki ilişkilerde meydana gelen bozulma, dayanışmanın azalması, potansiyel konumdaki kişilerin insan tacirleri açısından ulaşılması kolay hedef olarak ortaya çıkması toplum içerisinde çöküntülere sebep olabilir. Meydana gelen bu sosyal çöküntüyle birlikte çocukların ahlâki açıdan gelişimleri olumsuz yönde etkilenir. Ortaya çıkan bu tablo sonucu toplum içerisinde suç unsurları artma eğilimine girebilir.

İnsan ticaretinin, mali açıdan kazançlı olması, ekonomik istikrarın bozulmasını tetikleyerek iç ve dış kara para aklama formlarının ortaya çıkmasına neden olacaktır.

İnsan ticareti olaylarında fuhşa zorlama veya cinsel olarak sömürülme HIV/AIDS gibi çeşitli cinsel yolla bulaşan hastalıkların yayılmasında etkin rol oynamaktadır. Bu durum beraberinde ailesel ve toplumsal olarak bir çöküntüyü getirmektedir.

Bu durum ülkenin gelişimini olumsuz yönde etkilemektedir. Yasa dışı insan ticareti devlet sınırları içinde ayakta kalabilecek olanağı kazanır kazanmaz oldukça hızlı bir büyüme süreci geçirecek ve Devletin istikrar yapısına ilişkin olarak aşağıda belirtilen riskleri doğuracaktır:

 Mevcut fuhuş ve işçi pazarının istikrarı bozulacaktır.  İnsan ticaretine maruz kalan mağdurlar yasadışı fuhuş ve işçi pazarlarına dâhil oldukları için tacirler insan sömürüsüne dayalı bu kazançlı işin kontrol altında tutulabilmesi amacıyla yerel suç gruplarıyla karşı karşıya kalacaktır. Bu durum şiddetli çatışmalara yol açabilecektir. Bu durum özellikle günlük bazda yüksek kazanç sağlanan fuhuş sektöründe görülebilecektir. 

Bu konudaki en büyük etkiyi ülkemizde bulunan genelevlerde çalışan kadın sayısının her gün daha da azalmasını örnek olarak verebiliriz.  Azalma sadece genel kadın sayısında değil aynı zamanda genelev sayısında da görülmektedir. Çünkü sokakta fuhuş yapmak daha karlıdır. Benzer bir değişim umuma açık eğlence ve istirahat yerlerinde de yaşanmaktadır. Bazı yerlerde artık hiç Türk vatandaşı çalışmamaktadır.

Organize suçta artış meydana gelebilecek ve çeşitlilik artacaktır. Organize suç hava geçirmeyecek şekilde kapatılmış bir izolasyon çerçevesinde ortaya çıkmaz. İnsan ticareti şebekeleri kurulur kurulmaz hızlı bir şekilde çeşitlenecek ve terörizm, uyuşturucu ve silah ticareti gibi diğer alanlarda işletilen mevcut organize suç grupları ile işbirliğine girebilecektir. Diğer suç gruplarının da amaçlarının kolay para kazanma olduğu düşünülürse bunu yaşamak zor olmayacaktır.

 Kara para aklama işlemlerinin artmasıyla ekonomik istikrar bozulabilecektir. Organize kadın ticaretinin mali açıdan kazançlı olması, ekonomik istikrarın bozulmasını tetikleyecek iç ve dış kara para aklama formlarının ortaya çıkmasına neden olacaktır.  Buna en iyi örnek İstanbul Emniyeti tarafından Romanya Polisi ile ortaklaşa gerçekleştirdiği Flash Otel Operasyonudur. Operasyon neticesinde Türkiye’den Romanya’ya gönderilen paranın 200.000$ olduğu ortaya çıkmıştır. Ekonomik sıkıntıların yaşandığı ülkemizde hiç azımsanamayacak bir para miktarıdır.  

 Demografik istikrarın bozulmasına olanak sağlayacaktır. Kaynak ülke dışında yasa dışı insan ticaretine maruz kalan mağdurların sayısı ya da belirli bir alana ya da hedef ülkedeki bir pazara sunulan belirli ahlaki ya da ulusal grubun sayısı göz önünde bulundurulmaksızın, ciddi boyutlarda gerçekleştirilen yasa dışı insan ticareti mikro ve makro düzeyde nüfusların istikrarını bozabilir.

 Kamu sektöründeki yozlaşma artış gösterecektir. Yasa dışı ticaret suçu ve yozlaştırma birbirleri için tasarlanmış olabilir. Suçun çok katmanlı bir yapıya sahip olması çeşitli dairelerde bulunan memurların yozlaşması için birçok fırsat doğurabilir ve günlük hazır nakit tedariki yasa dışı ticaretle mücadeleye ilişkin kanun yürütme çalışmalarına zarar verecek etkenleri ortaya çıkarmaktadır. Aslında bu bir tür iktidar kanseridir; yozlaşma, yasa dışı ticaret suçu ve bunun yozlaştırma uygulamalarıyla olan ilişkisinin suçlu yargılama siteminin gücünü ve sivil toplumun bu yargıya olan güvenini tehdit ettiği söylenebilir.

 Özellikle son zamanlarda yapılan insan ticareti olaylarında kolluk görevlilerinin de karıştığı vakalar bulunmaktadır. Aynı zamanda insan ticaretinin kadın kurbanları üst düzey kamu görevlilerine rüşvet maksatlı sunulabilmektedir.

 Ekonomik iç yatırımın istikrarı bozulabilecektir. Bu tehdit, diğer stratejik risklerin birinin ya da daha fazlasının kümülatif bir ürünü olarak ortaya çıkabilir. Örneğin, organize yasa dışı ticaretin varlığının temel ekonomik dokuya olan güveni azaltacak oranda kara para aklama işlemine ve kamu sektörünün yozlaşmasına neden olduğu durumlarda, global şirketleri yatırım stratejileri üzerinde negatif bir etkiye neden olabilir. Burada özellikle vurgulanması gereken bir diğer husus ise devletlerin bu suçla mücadelede kaynak ayırma zorunluluğudur.

Hem kamu alanında bu suçla mücadele de harcanan paralar hem de diğer çalışmalar için ayrılan kaynaklar azımsanacak düzeyde değildir. Belki başka alanlara yapılacak yatırımlar bu alana yapılmaktadır.

EKLER

1. SASMUS

2. Ek İki Protokol

3. IOM Sayfası www.countertrafficking.org

* Çetin ARSLAN, İnsan Ticareti Konusunda Ulusal Mevzuat ve Uygulaması, s.9